Reductie spuistroom door het verwarmen van het voedingswater in de winterperiode
Waarom?
Het Necrosevirus vormt een toenemend probleem in de slateelt, zowel in grondteelt als hydroteelt. Het virus wordt verspreid via de schimmel Olpidium virulentus, die aanwezig kan zijn in irrigatie- en voedingswater. Door het voedingswater preventief te verwarmen tot 18–20°C wordt onderzocht of de ontwikkeling van de schimmel en de symptomen van necrosevirus kunnen worden afgeremd. Het doel van deze maatregel is het verbeteren van de waterkwaliteit en het beperken van herinfectie in recirculerende hydrosystemen.
Wat
Hoe
Kostprijs
Winst
Opgelet
Omschrijving & visualisatie van techniek
De maatregel bestaat uit het gecontroleerd verwarmen van het voedingswater binnen een hydroteeltsysteem. Het water wordt continu op een temperatuur tussen 18 en 20°C gehouden met behulp van verwarmingsunits en circulatiepompen. O. virulentis zien we voornamelijk in de koudere periodes waardoor er onderzocht is of het voedingswater verwarmen een invloed heeft op de voortplanting van deze schimmel en zo de verspreiding van het virus te beperken.
Aanleg (materialen, technische fiche / doorsneden)
De installatie bestaat meestal uit:
- Verwarmingselement of warmtewisselaar gekoppeld aan de waterbuffer
- Temperatuursensoren en automatische regeling
- Circulatiepomp voor homogeen temperatuurverloop
- Toepassing in recirculerend voedingswatersysteem
Beheer
Dagelijkse controle van de watertemperatuur is sterk aangewezen, aangevuld met een regelmatige opvolging van het zuurstofgehalte en de microbiologische belasting van het water. Daarnaast is het belangrijk om de behandeling preventief in te zetten, nog vóór de eerste symptomen van het virus optreden, al is verder onderzoek nodig om het effect van verwarming van het water aan te tonen om de ontwikkeling van O. virulentus te onderdrukken.
Richtprijzen aanleg en andere kosten
De kostprijs van deze maatregel is afhankelijk van de grootte van het hydroteeltsysteem en het type verwarmingsinstallatie dat wordt gebruikt. De prijzen kunnen beginnen vanaf ± 10.000 euro tot meer bij grotere debieten. De belangrijkste investeringen situeren zich in het energieverbruik, de installatie van verwarmingselementen en de monitoring en regeling van de watertemperatuur. Zowel de aanlegkosten als de terugkerende operationele kosten kunnen variëren naargelang de schaal van het systeem en de mate van automatisering.
Relevante subsidiekanalen
Voor innovatieve investeringen in waterbehandeling en waterrecirculatie binnen de glastuinbouw kan mogelijk beroep gedaan worden op VLIF-steun (Vlaams Landbouwinvesteringsfonds). Afhankelijk van het type investering en de innovatieve meerwaarde kan het steunpercentage oplopen tot ongeveer 40 à 50% van de subsidiabele investeringskosten.
Economische winst
Deze maatregel kan op verschillende vlakken voordelen opleveren. Economisch kan een stabielere waterkwaliteit bijdragen aan een vermindering van opbrengstverliezen door necrosesymptomen, een lagere plantuitval en een betere productkwaliteit.
Daarnaast biedt de techniek ook voordelen op vlak van ecosysteemdiensten en duurzaamheid. Door een betere beheersing van watergebonden pathogenen kan de nood aan chemische gewasbeschermingsmiddelen afnemen. Bovendien stimuleert de maatregel een duurzamer watergebruik binnen gesloten teeltsystemen en ondersteunt hij geïntegreerde strategieën voor ziektebeheersing en biodiversiteit.
Bronnen voor informatie & begeleiding
Bij deze maatregel zijn er enkele belangrijke aandachtspunten waarmee rekening moet worden gehouden. Verwarming van het voedingswater kan meer preventief een effect hebben en minder geschikt als curatieve behandeling wanneer symptomen reeds aanwezig zijn. Een continue monitoring van de watertemperatuur is noodzakelijk om een stabiele werking van het systeem te garanderen. Daarnaast kan een hogere watertemperatuur een invloed hebben op het zuurstofgehalte van het water, waardoor ook dit parameter best regelmatig wordt opgevolgd.
Voor een optimale ziektebeheersing wordt aanbevolen om deze techniek te combineren met andere waterbehandelingen en, indien mogelijk, met resistente rassen. Binnen Aclima is een positief effect van deze behandeling tegen de symptomen van kringnecrose nog niet aangetoond, verder onderzoek is nodig om dan eventueel en verwarmen van het water preventief in te zetten.
Onze partners
