Europese samenwerking in Life ACLIMA

Glastuinbouw

Openlucht

Waterhergebruik

Samen sta je sterker! Dat geldt ook in de wereld van onderzoek.

Eén van de vijf pijlers van ACLIMA is waterhergebruik. Waterhergebruik in de tuinbouw heeft vele uitdagingen. Hoe weet je bijvoorbeeld of gewassen geteeld met behulp van een alternatieve waterbron ook veilig zijn voor consumptie? Dat is een vraag die vele hergebruikprojecten bezighoudt. Want onbekend is zoals vaak ook onbemind. En dat is jammer, want de watervraag is steeds hoger en er zijn wel wat alternatieve waterbronnen voorhanden die voorlopig onbenut blijven.

Zorg er dan voor dat alle verontreinigingen uit het water zijn, zou je kunnen zeggen. Maar dan moet je heel veel zuiveringsstappen toepassen op het water. Als we dat lokaal en dus decentraal moeten doen, wordt waterhergebruik enorm duur. Bovendien zijn er dan zoveel energie en grondstoffen nodig, dat ook het milieu er nog weinig baat bij heeft. Als je het water dan toch zo zuiver wilt, kan je beter overschakelen naar drinkwater, dat wordt centraal gezuiverd en gecontroleerd en is dus een stuk goedkoper en efficiënter. Maar overal drinkwater voor gebruiken, is natuurlijk ook geen wenselijke oplossing.

Irrigatie met verschillende soorten alternatieve waterbronnen

De opzet van waterhergebruik is net om secundaire bronnen lokaal te gebruiken voor niet-drinkwatertoepassingen. Niet alle toepassingen hebben nood aan drinkwaterkwaliteit, maar de kwaliteit moet natuurlijk wel voldoende zijn.

Hoe weet je dat nu? Binnen ACLIMA werden stalen genomen van gewassen die geïrrigeerd werden met verschillende soorten alternatieve waterbronnen. Deze stalen werden dan geanalyseerd op stoffen die voorkomen in de specifieke alternatieve waterbron. Bijvoorbeeld metalen in WKK condenswater of restanten van geneesmiddelen in gezuiverd afvalwater afkomstig van een rioolwaterzuivering. Al bij het analyseren van deze stalen gingen Aquafin en PSKW de eerste samenwerkingen aan. Zo kregen we hulp van de onderzoeksgroep Milieuveranderingen & Geochemie van de  Vrije Universiteit Brussel bij het voorbereiden van de stalen en werden enkele stalen zelfs opgestuurd naar het buitenland.

Interpretatie analyses

En dan moest het moeilijkste deel nog komen! Om de resultaten van die analyses goed te interpreteren is gespecialiseerde kennis nodig. Die was er niet bij de projectpartners. Maar het ACLIMA team bleef niet bij de pakken zitten. We trokken de wijde wereld in op zoek naar iemand die ons met raad en daad kon bijstaan. Deze expertise vonden we uiteindelijk in Spanje bij ICRA, het Catalaans instituut voor watergerelateerd onderzoek. In de onderzoeksgroep van PhD Gianluigi Buttiglieri gebeurt al jaren onderzoek naar micropolluenten, met nadruk op zuiveringstechnieken. De laatste jaren worden steeds vaker toekomstgerichte concepten geïntegreerd zoals circulaire economie, natuurgebaseerde oplossingen en water- en gezondheidskwesties. Er ligt een sterke focus op gedecentraliseerde systemen.  In deze groep werkt Josephine aan haar PhD rond hergebruik van grijs water voor de productie van hydrocultuurvoedsel. Hierbij kijkt ze naar waterkwaliteit, plantengroei en potentiële gezondheidsrisico’s voor consumenten als gevolg van de ophoping van micropolluenten in planten geïrrigeerd met alternatieve waterbronnen.

Josephine kwam eind 2024 enkele maanden werken aan de KULeuven voor het uitwisselen van kennis en ervaringen in plantgerelateerd onderzoek. Tijdens haar verblijf in België konden we kennis uitwisselen over de vragen die wij hebben in het kader van ACLIMA en de ervaring die zij heeft betreffende risicoanalyses. Bovendien konden we een bezoek brengen aan de proefopzet van ACLIMA en deze demonstreren aan ICRA en aan de KULeuven.

De mogelijkheden en grenzen van waterhergebruik

In de maanden die volgen, zullen Aquafin en PSKW, samen met ICRA aan de slag gaan met de metingen. Met de expertise van ICRA zullen we bijleren over wat het nu echt betekent als onze groenten geteeld worden met water dat geen drinkwater is. Hierdoor zullen we beter in staat zijn om de mogelijkheden en grenzen van waterhergebruik in te schatten en komen we weer een stap dichter bij elke druppel water op de juiste plaats!

Gerelateerde acties