Project Updates

Het Proefbedrijf Pluimveehouderij testte binnen het ACLIMA-project twee technieken om regenwater te zuiveren: een ‘zuiveringstrein’ met verschillende behandelingsstappen bij vleeskippen en een zuivering op basis van nano-ultrafiltratie bij de leghennen.

Foto 1a en 1b: Installatie op basis van nano-filtratie (foto: Proefbedrijf Pluimveehouderij). Detail van een filterelement (foto: Power Plastics).

Nano-ultrafiltratie: werking en installatie

Nano-ultrafiltratie is een mechanische techniek waarbij het ongezuiverde regenwater vanuit een buffervat door membraanfilters wordt gestuurd. Deze filters verwijderen organische deeltjes, zwevende stoffen en micro-organismen groter dan 30 nanometer (één nanometer is één miljoenste millimeter) uit het water. De filterelementen (foto 1a en 1b) zijn gerecupereerd uit de humane geneeskunde waar ze eenmalig voor nierdialyse dienden. Het aantal filterelementen kan modulair uitgebreid worden afhankelijk van het drinkwaterverbruik (bedrijfsgrootte, seizoen, …). Een eenvoudige sturing zorgt voor een periodieke spoeling en ontsmetting van de filters. Het gezuiverde water wordt opgevangen in een tweede buffertank en van daaruit in de drinkleidingen gepompt. Een dosering met peroxiden in deze tank kan het water extra ontsmetten of als nabehandeling de hergroei van micro-organismen voorkomen.

Foto 2: Regenwaterbehandeling op basis van nano-ultrafiltratie met buffervaten voor respectievelijk het onbehandelde (links) en gezuiverde (rechts) regenwater.

Monitoring van de waterkwaliteit om de bioveiligheid te garanderen

Het drinkwater moet op elk moment voldoen aan de normen van de lastenboeken (o.a. Belplume). Het Proefbedrijf Pluimveehouderij liet daarom regelmatig stalen analyseren, zowel van het onbehandelde als het gezuiverde regenwater. Hiermee konden ook seizoensinvloeden en lange termijneffecten van de installatie goed ingeschat worden. De nano-ultrafiltratie is in staat om de microbiologische kwaliteit van regenwater zodanig te verbeteren dat het in de meeste gevallen voldoet aan de normen van drinkwater (tabel 3). We zien dat voor de meeste onderzochte parameters het aantal kolonievormende eenheden (kve) van het behandeld regenwater zelfs lager is dan voor leidingwater (behalve voor schimmels).

Op de chemische kwaliteit heeft deze zuiveringsinstallatie weinig of geen effect. De aanwezige mineralen en metalen in het regenwater zijn immers opgelost en worden niet tegengehouden door de filters. Toch bleef het regenwater ook op chemisch vlak doorgaans binnen de normen.

Tabel 3: Overzicht van de analyseresultaten van de waterstalen (microbiologische parameters) voor het leidingwater en het onbehandeld en behandeld regenwater d.m.v. nanofiltratie (periode staalnames: 3/1/2024 – 22/4/2025).

Tabel 4: Overzicht van de analyseresultaten van de waterstalen (microbiologische parameters) op het einde van de drinkleidingen (periode staalnames: 3/1/2024 – 22/4/2025).

Vergelijkbaar legpercentage en eikwaliteit

Nadat het gezuiverde regenwater bleek te voldoen aan de normen voor drinkwater, kon het Proefbedrijf Pluimveehouderij starten met het gebruik ervan bij de leghennen. De proef begon bij de opzet van de hennen in november 2023 en heeft gelopen tot het einde van de legronde in april 2025. De proef liep in de afdelingen met verrijkte kooien met zowel Dekalb White (wit) als ISA Brown (bruin) hennen. De helft van de groepen kreeg behandeld regenwater als drinkwater en de andere helft leidingwater.

Grafieken 5a en 5b: Overzicht van de drinkwateropname (ml/kip) en het legpercentage (%) per drinkwaterbron (leidingwater en gezuiverd regenwater) per ras (witte en bruine leghennen) over de volledige productieronde (november 2023 – april 2025).

Grafieken 5a en 5b illustreren dat er van het regenwater tijdens het eerste deel van de legronde iets minder gedronken werd en in vergelijking met leidingwater bij zowel de witte als bruine leghennen. Verder in de ronde is er geen verschil meer tussen de twee waterbronnen. In de laatste periode waren er een aantal weken waarbij het drinkwaterverbruik van het regenwater bij de witte leghennen iets hoger was t.o.v. leidingwater. Bij de bruine leghennen was dit niet het geval. Het legpercentage blijft tussen de twee drinkwaterbronnen nagenoeg gelijklopend en dit zowel bij de witte als de bruine hennen.

Het Proefbedrijf Pluimveehouderij onderzocht ook het effect op de eikwaliteit door op vijf momenten tijdens de productieronde (januari – mei – september – december 2024 en april 2025) op de eieren verschillende parameters te meten (o.a. eigewicht, schaaldikte, eischaalsterkte, eiwitdikte, Haugh units). Het gebruik van regenwater als drinkwater ten opzichte van leidingwater had geen negatief effect op de onderzochte eikwaliteitsparameters (tabellen 6a en 6b).

Tabellen 6a en 6b: Resultaten van het eikwaliteitsonderzoek. Vergelijking tussen behandelingen met regenwater (RW) en leidingwater (LW) bij witte kippen (Dekalb White) als bruine kippen (ISA Brown) op verschillende momenten in de productieronde.

Conclusie

Het Proefbedrijf Pluimveehouderij toont met deze proef aan dat regenwater – mits correcte zuivering via nano-ultrafiltratie – een volwaardig alternatief kan zijn voor leidingwater. Het gebruik van gezuiverd regenwater heeft geen negatief effect op de dierprestaties of de eikwaliteit. Dit biedt perspectief voor pluimveehouders die op zoek zijn naar duurzame oplossingen voor hun watervoorziening.